Home » Hält im Gedächtnis Jesum Christ

Hält im Gedächtnis Jesum Christ

Toelichting bij cantate BWV 67

Gedurende zijn eerste jaar als cantor te Leipzig (1724) componeerde Bach deze cantate en op 16 april van datzelfde jaar vond de eerste uitvoering plaats. De onbekende tekstdichter beschrijft in het openingsdeel de opstanding van Jezus. Na de instrumentale inleiding, waarbij het thema gespeeld wordt door de trompet,
volgt de inzet van het koor. Bach laat bij het woord ‘halt'(... im Gedächtnis) steeds één van de koorpartijen de toon extra lang aanhouden. Na twee koorinzetten met een dergelijke opzet horen we in het koor een tweede opvallend gegeven, namelijk het zogenaamde opstandingmotief (‘der auferstanden ist'), een coloratuur die langzaam opklimt. Ook in het tweede deel van de cantate, een aria voor tenor en orkest, komt deze stijgende beweging voor op ‘erstanden'. Bij de tekst ‘was schreckt mich noch?' stokt het ritme van het orkest om het schrikeffect te accentueren.
Het altrecitatief wordt gevolgd door een koraalzetting voor koor en orkest. De hier gebruikte driekwartsmaat is niet gangbaar voor een koraal, maar de reden voor deze dansachtige beweging laat zich raden: ‘freuen', ‘herrlich Tag','triumphiert' en ‘Alleluia'. In recitatief 5 voor altsolo en basso continuo wordt het contrast uitgebeeld tussen het ongeloof van de vijand tegenover het vertrouwen van de gelovige mens.
In aria 6 vertolkt de bassolist, zoals in de passionen, de Jezus-rol. Jezus treedt zijn volk tegemoet met de woorden "Friede sei mit euch' (Joh.20:19); de overige drie stemmen vertegenwoordigen de stem van het volk. De milde basmelodie wordt begeleid door blazers en continuo in een driedelige maatsoort, de overige (koor-)stemmen door strijkinstrumenten met virtuoze partijen in een vierdelige maat als menselijke tegenhanger van het goddelijke (drie: het volmaakte).
De eerste strofe van het lied ‘Du Friedefürst, Herr Jesu Christ' van Jakob Ebert uit 1601 gebruikt Bach in een vierstemmige zetting voor koor en orkest als slotkoraal van deze cantate.