Home » Bleib bei uns, denn es will Abend werden

Bleib bei uns, denn es will Abend werden

Toelichting bij cantate BWV 6

De tekst uit het openingsdeel is uit het Lukasevangelie voor de tweede paasdag genomen, waarin de twee mannen op weg naar Emmaüs, Jezus tegenkomen. In de tekst staat het licht als symbool voor het christelijk geloof. In de cantate gebruikte Bach twee koraalmelodieën, in deel drie de Duitse versie van 'Vespera iam venit' uit 1579 van Phillipp Melanchton, en in het slotdeel een strofe uit het Lutherlied 'Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort'.
In het openingsdeel is het orkest in drie lagen geïnstrumenteerd: drie hobo's beginnen met het thema dat later door het koor wordt gebruikt. De violen begeleiden dit, en het continuo (fagot, cello, contrabas en orgel) zorgen voor het harmonisch fundament. Na het in gedragen tempo in driekwartsmaat volgt een sneller (andante) gedeelte. De koorstemmen zetten na elkaar in waarbij steeds één stem 'bleib bei uns' in lange notenwaarden zingt. De blazers en de strijkers vormen nu één groep. Als afsluiting zingen alle stemmen unisono 'bleib bei uns'. Hierna keert het driedelige, langzame begin terug.
De alt-aria wordt ingeleid door de hobo da caccia met een thema waarin het 'hochgelobter' letterlijk is gecomponeerd door een stijgende melodie aan het begin. In de altlijn daalt de melodie bij het 'niederlegen'. Ook het woord 'Finsternis' krijgt een passende uitdrukking als gevolg van de dalende lijn in lange notenwaarden.
Het aansluitende koraal gebruikt Bach later in de zogenaamde Schüblerkoralen (BWV 649) voor orgel. De rustige sopraanmelodie wordt nu virtuoos omspeeld door de violoncello piccolo. Hierna volgt een kort basrecitatief.
Het thema voor de volgende aria heeft een motief dat een kruis voorstelt: als men de eerste twee noten zou verbinden met een lijn (diagonaal stijgend), en hetzelfde doet met de derde en vierde (diagonaal dalend), en men legt deze over elkaar, dan ontstaat er een kruis. In deze aria zien we wederom prachtige voorbeelden van tekstuitdrukking in de noten: 'Sündenwegen' wordt verklankt door dissonanten tussen melodie en begeleiding, en 'Lass das Licht' ligt in de solostem in een heldere hoge ligging, en 'heller scheinen' krijgt een stijgende coloratuur.
De cantate sluit af met een koraalzetting voor koor en orkest.

Bestel uw kaarten

Toegangskaarten voor het lopende seizoen kunt u hier bestellen.