Home » Wer da gläubet und getauft werden

Wer da gläubet und getauft werden

Toelichting bij cantate BWV 37

Deze cantate componeerde Bach voor de zondag van Hemelvaart 1724. Het evangelie voor deze zondag is Marcus 16:14-20, waarin Jezus zijn leerlingen opdraagt het geloof te verspreiden en de gelovigen te dopen, waarna Hij ten hemel wordt opgenomen. De onbekende tekstdichter sluit echter met de cantatetekst niet direct aan bij deze evangelietekst, maar plaatst het geloof als thema in deze cantate.
De orkestbezetting voor deze feestcantate is bescheiden: naast het strijkorkest en de basso-continuogroep, zijn er alleen 2 hobo's d'amore. In het openingsdeel horen we in de instrumentale inleiding meteen de drie belangrijkste thema's: in de hobopartijen het later bij het koor te horen thema op "wer da gläubet",
in het strijkorkest het tweede thema, dat later als "dies sind die heilgen zehn Gebot" te beluisteren is, en als derde speelt het continuo het slotgedeelte van het lied: wie schön leuchtet der Morgenstern. Deze laatste melodie zullen we in koraal 3 nogmaals te horen krijgen. Van aria 2 wordt aangenomen dat het hier gaat om een aria voor tenor en een solo-instrument, waarschijnlijk viool (sommige bronnen suggereren 2 instrumentale solopartijen). Deze solopartij is helaas verloren gegaan.
Na deze da capo-aria (vormschema A-B-A) volgt Chorale voor sopraan en alt met continuobegeleiding. De maatsoort (12/8) en de beweeglijke continuo lijn verlenen dit deel een levendig karakter. Ook de vocale stemmen delen in de expressie van de tekst zoals te horen valt bij de uitbundige coloraturen op "erfreuet" en "loben". 
Na het basrecitatief met strijkersbegeleiding volgt de bas-aria waarin het strijkorkest, samen met de hobo een fraaie melodie ten gehore brengt, waarin als het ware de vleugels van de ziel te horen zijn in de vaak stijgende melodielijnen. De begeleidingsfiguur van de lagere strijkersgroepen en het continuo (korte begeleidingsfiguren gescheiden door een rust) versterken de beweging en de richting van de melodie.("dass sie sich in der Himmel schwingt").
De cantate wordt afgesloten met het koraal, zoals gebruikelijk voor orkest en koor.