Home » Recensies

Recensies

Festival Classique 2009: Treuren om Anne Frank (15/06/2009)

WINAND VAN DE KAMP, AD/Haagsche Courant

Populair en onbekend, amusant en serieus, oud en nieuw. Het Festival Classique brengt voor elk wat wils. Een flink aantal korte rode draadjes zorgde voor enige samenhang in de bonte mengelmoes. Twee uitvoeringen van het oratorium Annelies vormden een zwaartepunt. De kamermuziekversie van het stuk dat de Engelse componist James Whitbourn in 1995 schreef, beleefde vrijdag zijn première op de tachtigste geboortedag van Anne Frank. De teksten stammen grotendeels het vermaarde dagboek.

Whitbourn schreef een filmische, soms wat bombastische partituur met verzengende melodieën, woelende noten en treffende stijlcitaten. Gelukkig heeft hij de meest dramatische momenten niet extra aangezet. Het tragische einde - de arrestatie - werd verklankt in pseudo-gregoriaans gezang.

Een groepje jonge musici onder aanvoering van de Britse meesterviolist Daniel Hope gaf zich met hart en ziel. Sopraan Arianna Zukerman zong met toewijding. Een knappe prestatie leverde het Residentie Kamerkoor onder leiding van Jos Vermunt in de veeleisende koorpartij.

Festival Classique opent met stuk over Anne Frank (24/04/2009)

Friesch Dagblad

DEN HAAG - Het driedaagse Festival Classique in Den Haag opent 12 juni met de première van een nieuwe versie van Annelies, een compositie van James Whitbourn over het leven van Anne Frank. Dit joodse meisje zou op die dag haar tachtigste verjaardag vieren. Het stuk wordt uitgevoerd door het Residentie Kamerkoor met medewerking van de beroemde violist Daniel Hope. Dat heeft de organisatie gisteren bekendgemaakt. ,,Het is een mooie manier om Anne Frank te herdenken. Dat ze pas tachtig zou worden, doet je beseffen dat het hier gaat om recente geschiedenis'', aldus Whitbourn. Hij schreef het stuk in 1995 voor groot orkest, koor en solist.

De nieuwe versie is volgens de componist veel kleiner en intiemer en zal ook veel vaker worden gespeeld. Over de naam van het muziekstuk zegt Whitbourn: ,,Op het einde van haar leven gebruikte ze haar naam Annelies steeds vaker. Anne was haar kindernaam. Annelies klinkt ook iets intiemer.'' Tijdens het festival speelt de New Dutch Academy voor het eerst pas ontdekte muziek van het Haagse hof uit de achttiende eeuw. De veelbelovende Russische pianist Igor Levit maakt tijdens het evenement zijn Nederlandse solodebuut en speelt onder meer werk van Beethoven. Tijdens het festival klinken in de openlucht negen concerten vanaf een drijvend podium in de Hofvijfer. Het Residentie Orkest sluit het festival zondag 14 juni af met een operaprogramma.

Haagse inbreng groter - Festival Classique gaat door ondanks afhaken deel sponsors (24/04/2009)

Herman Rosenburg, AD/Haagsche Courant

DEN HAAG - Mikte het Festival Classique voorheen nog stevig op internationale sterren, in de komende editie is de inbreng van Haagse musici en gezelschappen zeer groot. Dat blijkt uit het gisteren gepresenteerde programma.

Het Residentie Orkest treedt maar liefst drie keer aan op het Hofvijverpodium, 'de mooiste grote zaal van Nederland' volgens festivaldirecteur Jos Collignon. Het Haagse barokorkest New Dutch Academy is benoemd tot huisgezelschap en geeft verschillende concerten. Ook een ander plaatselijk barokgezelschap is van de partij, Collegium Musicum Den Haag.

Twee Haagse koren doen mee. Toonkunst neemt de koordelen op zich van de opera Dido and Aeneas van Purcell en het Residentie Kamerkoor doet mee aan de wereldpremière van de kleine versie van het oratorium Annelies van de Engelse componist James Whitbourn, dat is gebaseerd op het dagboek van Anne Frank. De solisten in dit stuk, onder wie violist Daniel Hope, zijn wel internationale sterren.

Ook inhoudelijk is het Haagse accent sterk. Er is een Couperusserie waarin onder meer de lievelingsmuziek van Eline Vere wordt uitgevoerd. En de New Dutch Academy speelt muziek die is gecomponeerd voor stadhouder Willem V. Uit dit alles blijkt dat het festival zijn verankering in Den Haag wil verstevigen, maar ook dat er op het geld moest worden gelet. Een dure topper zoals Kiri Te Kanawa, die vorig jaar optrad, ontbreekt nu. Een aantal sponsors is afgehaakt, waardoor het evenement aan een zijden draadje heeft gehangen. Maar de organisatoren AVRO en IdTV en de grootste sponsor, de gemeente Den Haag, hebben besloten dat het inmiddels populaire evenement moet doorgaan.

Een aantal succesnummers keert terug. Er is weer een nachtelijk concert op de Hofvijver (nu door de broertjes Jussen) en de serie Kerkenpad is er ook, nu met drie Stabat Maters, gepresenteerd (niet gezongen) door Simone Kleinsma.

Oratorium 'Annelies' - Veertien episodes uit het leven van Anne Frank (04/06/2009)

AD/Haagsche Courant

Op de dag dat Anne Frank haar tachtigste verjaardag zou hebben gevierd, wordt in de Duitse Kerk het stuk Annelies van James Whitbourn uitgevoerd. Het festival presenteert de première van de kleine versie, voor sopraan, koor en klein instrumentaal ensemble.

Whitbourn koos voor veertien episodes uit het leven van Anne Frank. De delen hebben titels als: The Dream, Devastation of the outside world, The hope of liberation and a spring awakening, The capture and the concentration camp. De solosopraan zingt delen uit het dagboek. Het koor becommentarieert de gebeurtenissen. In de muziek verwerkte Whitbourn joodse melodieën.
Arianna Zukerman, dochter van violist Pinchas Zukerman, vertolkt de rol van Anne Frank. De instrumentalisten zijn Daniel Hope (viool), Ralph van Raat (piano), Arno Piters (klarinet) en Joris van den Berg (cello).
De koordelen worden gezongen door het Residentie Kamerkoor onder leiding van Jos Vermunt. De festivalleiding koos voor de Duitse Kerk (Bleijenburg) als locatie omdat daar in de oorlog joodse onderduikers hebben gezeten.

Festival Classique opent met Anne Frank (24/04/2009)

Peter van Brummelen, Het Parool

DEN HAAG - Het Festival Classique in Den Haag opent 12 juni, Anne Franks tachtigste geboortedag, met de première van een nieuwe versie van Annelies, een door het leven van Anne Frank geïnspireerde compositie van James Whitbourn. Het stuk wordt uitgevoerd door het Residentie Kamerkoor en violist Daniel Hope. (ANP)

Mensen (24/04/2009)

de Volkskrant

Anne Frank zou op 12 juni haar 80ste verjaardag hebben gevierd. Het driedaagse Festival Classique in Den Haag opent daarom speciaal op die dag met de première van een nieuwe versie van Annelies, een compositie van de Britse componist James Whitbourn over het leven van Anne Frank. Het stuk wordt uitgevoerd door het Residentie Kamerkoor.

Gezang uit het Achterhuis (11/06/2009)

Peter van der Lint, Trouw

Samenvatting: Morgen zou Anne Frank 80 jaar zijn geworden. Violist Daniel Hope herdenkt dat in Den Haag met een nieuwe, kleine versie van het oratorium 'Annelies'.

Volledige tekst:
Violist Daniel Hope heeft het druk de komende dagen. Vanavond (live op televisie) neemt hij samen met Menahem Pressler een Oeuvre Edison voor het Beaux Arts Trio in ontvangst. En vanaf morgen is Hope artist in residence van het driedaagse Festival Classique in Den Haag. Dat betekent op zondagmiddag een viool/piano-recital in de Koninklijke Schouwburg met muziek van De Falla, Grieg en Gershwin, en op vrijdag- en zaterdagavond een uitvoering in de Duitse Kerk van 'Annelies', een oratorium naar teksten uit het dagboek van Anne Frank.

'Annelies' - de volledige naam van Anne - is een compositie voor sopraan, koor en orkest van James Whitbourn (1963) uit 2004. Een jaar later ging het onder Leonard Slatkin in Londen in wereldpremière. Het was voor het eerst dat de familie van Anne Frank toestond dat er fragmenten uit het dagboek gebruikt werden. Dit jaar maakte Whitbourn een intiemere versie voor sopraan, koor en kamerensemble. Het is de première van deze versie die Hope, samen met onder anderen pianist Ralph van Raat, klarinettist Arno Piters, sopraan Arianna Zukerman en het Residentie Kamerkoor ten gehore brengt.

"Een jaar geleden kwam ik met componist Whitbourn in contact", vertelt Hope over het ontstaan van de concerten. "Hij wist over mijn interesse voor muziek geschreven in concentratiekamp Theresienstadt, en hij stuurde mij een partituur op. Ik was op slag geïnteresseerd. Het is een ontroerend stuk, heel lyrisch, simplistisch bijna. De authenticiteit ervan sprak me direct aan. Anne Frank was onderdeel van mijn opvoeding en ik dacht meteen: dit moeten mensen horen. De componist heeft zoveel moeite gedaan om de rechten te verkrijgen voor het gebruik van teksten uit het dagboek."

"Toen ik een tijd later met Stef Collignon van het Festival Classique sprak over mijn bijdrage aan het festival, vertelde ik hem over 'Annelies'. En toen bleek heel toevallig dat de eerste dag van het festival samenviel met de 80ste verjaardag van Anne Frank. Na die constatering waren we totaal sprakeloos; een vreemd, bijna eng toeval. Maar het stond toen onomstotelijk vast dat we 'Annelies' op die dag wilden uitvoeren."

Hope's fascinatie met Joodse componisten en Theresienstadt begon twaalf jaar geleden. "Na een concert reed ik naar huis en zette de autoradio aan. Ik viel in een Strijktrio dat ik niet kende. Wat ik hoorde, klonk buitengewoon goed, maar ik kon het stuk niet plaatsen. Ik dacht aan Strawinsky en aan Bartok, maar ik wist dat zij geen van beiden ooit een strijktrio hadden gecomponeerd. Ik was zo in de war en gebiologeerd dat ik de auto aan de kant zette om te luisteren. Het bleek een trio van Gideon Klein te zijn. Thuisgekomen googlede ik zijn naam en stuitte op een rijkdom aan muziek uit Theresienstadt; muziek van componisten die daar gevangen hebben gezeten en die bijna allemaal vergast zijn."

Hope noemt het culturele leven, de weelde van de muziek in de verschrikkelijke omstandigheden van Theresienstadt, een wonder. Hij maakte al twee opnamen van de muziek en gaat volgend seizoen een grote tournee maken met de Zweedse mezzosopraan Anne Sofie von Otter, die zich ook al eerder met Theresienstadt-muziek bezighield.

"In Den Haag komt het allemaal samen", vindt Hope. "De kamermuziekversie van 'Annelies' is heel specifiek, geschreven voor pianotrio plus klarinet. Dezelfde bezetting dus als in Olivier Messiaens 'Quatuor pour la fin du temps', een stuk dat in 1941 in een krijgsgevangenenkamp in Garlitz geschreven werd. De sopraan bij ons is Anna Zukerman, dochter van violist Pinchas Zukerman, wiens ouders Auschwitz overleefden."

Geeft de persoonlijk geschiedenis een extra emotionele lading aan 'Annelies'?
"De muziek uit Theresienstadt is sterk genoeg om te overtuigen zonder de historische connectie. Zo is het met 'Annelies' ook. Maar, natuurlijk kun je je gevoelens niet uitschakelen. De zang van Anna Zukerman zal een emotionele uitwerking hebben, maar het belangrijkste is dat ik een persoonlijke en artistieke band met haar heb. Ikzelf kan niet uitschakelen dat ik vaak een bezoek gebracht heb aan het Anne Frank-huis en dat ik naar Bergen-Belsen ben gereisd, waar ze stierf. Dat maakte een diepe indruk op mij"
"Ik ben blij dat we het stuk nu hier in Nederland kunnen uitvoeren op deze bijzondere dag. Een toekomstige opname behoort zeker tot de mogelijkheden en ik ben vast van plan om 'Annelies' ook in Duitsland en Amerika uit te gaan voeren."

Residentie Kamerkoor met intieme Fauré (26/11/2007)

door PETER VISSER (Algemeen Dagblad)

Kan een koor té mooi zingen? Die vraag rees zaterdag toen het Residentie Kamerkoor het bekende Requiem van Fauré uitvoerde. Overigens in een minder bekende versie, namelijk die voor kamerkoor en kamerorkest, door John Rutter onlangs herontdekt.

Deze versie is nog intiemer, etherischer dan de gebruikelijke voor groot orkest. Als een koor dan nalaat om in de spaarzame dramatische momenten (Dies Irae) felle accenten te plaatsen, dan ligt de zoetelijkheid op de loer. De uitvoering, afgezien van een paar te lage inzetten bij de sopranen zuiver en evenwichtig, was inderdaad wel eens té mooi. Perfect was de balans met het instrumentale ensemble dat de betrokken dirigerende Jos Vermunt heel doorzichtig liet spelen.

Dat het Residentie Kamerkoor en het Residentie Bachorkest twee topensembles van de Hofstad zijn, werd tijdens dit Lux Aeterna (Het Eeuwige Licht) gedoopte concert weer eens benadrukt. Wat het koor betreft: weergaloos knap was de a capella uitvoering van Bird Lives van de Hagenaar Marco C. de Bruin, die dit werkje, geïnspireerd op de laatste levensdagen van altsaxofonist Charlie 'Bird' Parker, in opdracht van het koor schreef. De Bruin, de laatste tijd zeer vruchtbaar als componist en arrangeur met veel jazz-affiniteit, beperkte in deze goedgeschreven, opvallend sonore muziek de jazz-invloed tot swingende ritmiek met ritmisch vingerknippen. Het koor beleefde duidelijk plezier aan deze première en het publiek bedankte de aanwezige componist nadrukkelijk.

De ensembles openden het concert de vierde van Bachs 'Lutherse Missen', waarin de componist naast originele muziek ook eigen cantates gebruikt. Het resultaat was een doorwrocht opus, maar geen topwerk, ook al werd het stijlvol uitgevoerd.

Onder de solisten viel de jonge, in Den Haag studerende sopraan Stefanie True op in het puur en beheerst gezongen Pie Jesu uit Fauré's Requiem. Zo vertolkt is dit overbekende deel altijd weer een belevenis.

Residentie Kamerkoor/Bach Orkest o.l.v. Jos Vermunt met werken van Bach, Fauré en Marco de Bruin

Van Purcell tot Mahler (03/11/2007)

* O Jesu Christ, meins Lebens Licht (BWV 118) - Johann Sebastian Bach
* Hear my prayer, o Lord - Henry Purcell
* Die zwei blauen Augen / Ich bin der Welt abhanden gekommen - Gustav Mahler
* Os iusti - Ave Maria - Locus iste - Mis in e-klein - Anton Bruckner

Het Residentie Bachkoor voert op 3 november een stijlkaart aan composities uit, waarbij ze nu eens niet begeleid worden door een strijkorkest maar door blazers.

Bruckner componeerde zijn Mis in e-klein in het jaar 1866 en heeft het werk sindsdien een aantal malen gereviseerd. Het Residentie Bachkoor zingt de versie uit 1882 waar het 8-stemmige koor begeleid wordt door een blazersensemble van 2 hobo's, 2 klarinetten, 2 fagotten, 4 hoorns, 2 trompetten en 3 trombones. Bruckner schreef dit werk in een tijd van een Palestrina-revival, waarin men terug wilde naar de kracht en de puurheid van de polyfone stijl van Palestrina, de Italiaanse componist uit de 16e eeuw.

Dit hoogstandje uit de romantische koortraditie wordt voorafgegaan door een tweetal door Clytus Gottwald gearrangeerde liederen van Gustav Mahler voor 16-stemmig koor, Die zwei blauen Augen en Ich bin der Welt abhanden gekommen.

Ook wordt het motet O Jesu Christ, meins Lebens licht - (BWV 118) van Bach uitgevoerd in de versie waarbij de begeleiding alleen uit blazers bestaat. Tijdens het concert klinken verder enkele a capella werken van Henry Purcell en Bruckner.

Bestel uw kaarten

Toegangskaarten voor het lopende seizoen kunt u hier bestellen.